Przyj\u0119ta 10 marca 2026 r. rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie praw autorskich i generatywnej sztucznej inteligencji okre\u015bla jasny plan reform legislacyjnych. Je\u015bli Pa\u0144stwa firma opracowuje, wdra\u017ca lub wykorzystuje sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 \u2013 albo tworzy tre\u015bci wykorzystywane przez systemy sztucznej inteligencji \u2013 ma to dla Pa\u0144stwa bezpo\u015brednie znaczenie. <\/p>\n\n
<\/p>\n\n
Istniej\u0105 dowody na powszechne naruszanie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych praw autorskich przez dostawc\u00f3w generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI), w tym nieuprawnione gromadzenie utwor\u00f3w z internetu, nieprzestrzeganie zastrze\u017ce\u0144 praw podmiot\u00f3w uprawnionych dotycz\u0105cych eksploracji tekst\u00f3w i danych, korzystanie z pirackich \u017ar\u00f3de\u0142 oraz brak ubiegania si\u0119 o udzielenie licencji \u2013 jest to schemat stanowi\u0105cy wyra\u017ane naruszenie podstawowych praw tw\u00f3rc\u00f3w i wskazuj\u0105cy na potrzeb\u0119 podj\u0119cia zdecydowanych dzia\u0142a\u0144 w celu zapewnienia, by ekosystem sztucznej inteligencji w UE by\u0142 sprawiedliwy i etyczny.<\/p>\n\n
Sektor kreatywny i kulturalny stanowi oko\u0142o 4% warto\u015bci dodanej UE i 6,9% produktu krajowego brutto Unii Europejskiej oraz zatrudnia oko\u0142o 8 milion\u00f3w os\u00f3b. Ryzyko stopniowego zaniku ludzkiego wymiaru tw\u00f3rczo\u015bci na rzecz tre\u015bci generowanych przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 stanowi zagro\u017cenie egzystencjalne dla europejskiego spo\u0142ecze\u0144stwa i demokracji, gdy\u017c zaciera granic\u0119 mi\u0119dzy prawd\u0105 a fa\u0142szem oraz zak\u0142\u00f3ca zdolno\u015b\u0107 krytycznego my\u015blenia. <\/p>\n\n
Obecne systemy zastrzegania praw (\u201eopt-out”) do tre\u015bci chronionych prawem autorskim s\u0105 w praktyce cz\u0119sto trudne do stosowania, mog\u0105 nie obejmowa\u0107 wszystkich istotnych czynno\u015bci sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na eksploracj\u0119 tekst\u00f3w i danych oraz nie zapewniaj\u0105 poziomu przejrzysto\u015bci niezb\u0119dnego do skutecznego wdro\u017cenia i egzekwowania przepis\u00f3w.<\/p>\n\n
Aby zapobiec uzyskiwaniu przez dostawc\u00f3w spoza UE nieuczciwej przewagi konkurencyjnej poprzez nieprzestrzeganie przepis\u00f3w, zasady chroni\u0105ce i egzekwuj\u0105ce prawa autorskie na szczeblu unijnym i krajowym musz\u0105 skutecznie obowi\u0105zywa\u0107 w odniesieniu do wszystkich us\u0142ug \u015bwiadczonych na rynku UE.<\/p>\n\n
<\/p>\n\n
Parlament uwa\u017ca, \u017ce obecne prawo autorskie jest niewystarczaj\u0105ce, by sprosta\u0107 wyzwaniu zwi\u0105zanemu z udzielaniem licencji na materia\u0142y chronione prawem autorskim na potrzeby GenAI, i wzywa do ustanowienia dodatkowych ram prawnych w celu wyja\u015bnienia zasad licencjonowania oraz przeciwdzia\u0142ania potencjalnym naruszeniom \u2013 w tym przepis\u00f3w zapewniaj\u0105cych skuteczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 dostawc\u00f3w GenAI z tw\u00f3rcami, funkcjonuj\u0105cy rynek licencyjny przywracaj\u0105cy si\u0142\u0119 przetargow\u0105 podmiot\u00f3w uprawnionych oraz realne rozwi\u0105zania w zakresie ochrony.<\/p>\n\n
Podmioty uprawnione, zw\u0142aszcza z sektora prasy i medi\u00f3w informacyjnych, musz\u0105 mie\u0107 pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad cyfrowym wykorzystaniem swoich tre\u015bci przez systemy i modele sztucznej inteligencji do cel\u00f3w szkoleniowych, w oparciu o solidn\u0105 i funkcjonuj\u0105c\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykluczenia takiego wykorzystania, popart\u0105 pe\u0142n\u0105 przejrzysto\u015bci\u0105 i dokumentacj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105. Ponadto korzystanie z tre\u015bci chronionych do cel\u00f3w wykraczaj\u0105cych poza szkolenie \u2013 takich jak wnioskowanie (inferencing) i generowanie wspomagane wyszukiwaniem (retrieval-augmented generation) \u2013 mo\u017ce mie\u0107 miejsce wy\u0142\u0105cznie za wyra\u017an\u0105 zgod\u0105 podmiot\u00f3w uprawnionych. <\/p>\n\n
W przypadku wprowadzania do obrotu lub udost\u0119pniania generatywnych modeli i system\u00f3w sztucznej inteligencji na rynku UE zastosowanie ma prawo autorskie UE, niezale\u017cnie od jurysdykcji, w kt\u00f3rej dochodzi do czynno\u015bci relewantnych z punktu widzenia prawa autorskiego, le\u017c\u0105cych u podstaw szkolenia tych modeli i system\u00f3w \u2013 a w przypadku naruszenia prawa autorskiego wprowadzanie do obrotu lub udost\u0119pnianie tych modeli i system\u00f3w na rynku UE jest zabronione.<\/p>\n\n
Ka\u017cdy dostawca lub podmiot wdra\u017caj\u0105cy modele i systemy GenAI jest zobowi\u0105zany do zapewnienia przejrzysto\u015bci w odniesieniu do wszystkich tre\u015bci chronionych prawem autorskim wykorzystywanych do szkolenia tych modeli i system\u00f3w; obowi\u0105zek ten realizowany jest poprzez sporz\u0105dzenie szczeg\u00f3\u0142owego wykazu identyfikuj\u0105cego ka\u017cd\u0105 pozycj\u0119 tre\u015bci chronionych prawem autorskim wykorzystan\u0105 w procesie szkolenia. W przypadku zastosowa\u0144 takich jak wnioskowanie i generowanie wspomagane wyszukiwaniem, wymagaj\u0105cych ci\u0105g\u0142ego indeksowania w czasie rzeczywistym, obowi\u0105zek przejrzysto\u015bci musi by\u0107 uzupe\u0142niony wymogiem identyfikowalno\u015bci robot\u00f3w indeksuj\u0105cych przez operator\u00f3w serwis\u00f3w internetowych oraz obowi\u0105zkiem prowadzenia przez przedsi\u0119biorstwa zajmuj\u0105ce si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owej dokumentacji dzia\u0142a\u0144 indeksuj\u0105cych. <\/p>\n\n
Parlament wzywa Komisj\u0119 do zaproponowania ustanowienia podlegaj\u0105cego obaleniu domniemania, zgodnie z kt\u00f3rym w odniesieniu do ka\u017cdego generatywnego modelu lub systemu sztucznej inteligencji wprowadzonego do obrotu na rynku UE przyjmuje si\u0119, \u017ce utwory i inne przedmioty ochrony obj\u0119te prawem autorskim lub prawami pokrewnymi zosta\u0142y wykorzystane do cel\u00f3w szkolenia, wnioskowania lub generowania wspomaganego wyszukiwaniem, je\u017celi obowi\u0105zki w zakresie przejrzysto\u015bci nie zosta\u0142y w pe\u0142ni wype\u0142nione. W przypadku gdy podmiot uprawniony wygra post\u0119powanie s\u0105dowe na podstawie tego domniemania lub na podstawie przedstawionych dowod\u00f3w, wszelkie uzasadnione i proporcjonalne koszty post\u0119powania oraz inne wydatki ponosi dostawca danego modelu lub systemu sztucznej inteligencji. <\/p>\n\n
Parlament wzywa Komisj\u0119 do u\u0142atwienia \u2013 w drodze konsultacji z organizacjami zbiorowego zarz\u0105dzania \u2013 zawierania dobrowolnych um\u00f3w o zbiorowym licencjonowaniu w poszczeg\u00f3lnych sektorach jako instrumentu s\u0142u\u017c\u0105cego szybkiemu stworzeniu funkcjonuj\u0105cego rynku licencyjnego, kt\u00f3ry zapewni zr\u00f3wnowa\u017cone i efektywne ramy gwarantuj\u0105ce sprawiedliwe wynagrodzenie dla podmiot\u00f3w uprawnionych, umo\u017cliwiaj\u0105c jednocze\u015bnie dostawcom sztucznej inteligencji dost\u0119p do wysokiej jako\u015bci danych szkoleniowych.<\/p>\n\n
Parlament proponuje dwie konkretne role dla EUIPO:<\/p>\n\n
Tre\u015bci w ca\u0142o\u015bci wygenerowane przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, kt\u00f3re nie spe\u0142niaj\u0105 ustalonych przes\u0142anek ochrony prawnoautorskiej, powinny pozostawa\u0107 wy\u0142\u0105czone spod ochrony prawa autorskiego, a ich status jako d\u00f3br wsp\u00f3lnych (domeny publicznej) musi zosta\u0107 jednoznacznie okre\u015blony.<\/p>\n\n
<\/p>\n\n
Parlament zaleca, by Komisja pilnie przeprowadzi\u0142a dog\u0142\u0119bn\u0105 ocen\u0119, czy obowi\u0105zuj\u0105ce unijne ramy prawnoautorskie w wystarczaj\u0105cym stopniu uwzgl\u0119dniaj\u0105 niepewno\u015b\u0107 prawn\u0105 i skutki dla konkurencji zwi\u0105zane z wykorzystaniem utwor\u00f3w chronionych do szkolenia system\u00f3w GenAI, w tym implikacje terytorialne oraz kwesti\u0119 rozpowszechniania tre\u015bci generowanych przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, kt\u00f3re mog\u0105 zast\u0119powa\u0107 wypowiedzi tworzone przez cz\u0142owieka.<\/p>\n\n
Oczekuje si\u0119, \u017ce nast\u0105pi przegl\u0105d dyrektywy CDSM. Propozycje zawarte w niniejszej rezolucji \u2013 od podlegaj\u0105cego obaleniu domniemania naruszenia po now\u0105 architektur\u0119 licencyjn\u0105 \u2013 prawdopodobnie b\u0119d\u0105 bezpo\u015brednio kszta\u0142towa\u0107 ten proces. <\/p>\n\n
<\/p>\n\n
Zesp\u00f3\u0142 LYNX doradza klientom w pe\u0142nym zakresie prawa dotycz\u0105cego sztucznej inteligencji i w\u0142asno\u015bci intelektualnej:<\/p>\n\n
Niezale\u017cnie od tego, czy s\u0105 Pa\u0144stwo tw\u00f3rc\u0105 system\u00f3w sztucznej inteligencji, wydawc\u0105, firm\u0105 medialn\u0105 czy profesjonalist\u0105 z bran\u017cy kreatywnej \u2013 otoczenie prawne ulega dynamicznym zmianom, a konsekwencje braku dzia\u0142ania staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej wymierne.<\/p>\n\n
Skontaktuj si\u0119 z LYNX ju\u017c dzi\u015b, aby porozmawia\u0107 z jednym z naszych specjalist\u00f3w ds. prawa w\u0142asno\u015bci intelektualnej i nowych technologii.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przyj\u0119ta 10 marca 2026 r. rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie praw autorskich i generatywnej sztucznej inteligencji okre\u015bla jasny plan reform legislacyjnych. Je\u015bli Pa\u0144stwa firma opracowuje, wdra\u017ca lub wykorzystuje sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 \u2013 albo tworzy tre\u015bci wykorzystywane przez systemy sztucznej inteligencji \u2013 ma to dla Pa\u0144stwa bezpo\u015brednie znaczenie. Dlaczego Parlament podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania Naruszenia praw autorskich ju\u017c maj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":16790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-16791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16792,"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16791\/revisions\/16792"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lynx.legal\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}